Dynamisch energiecontract: voordelen, nadelen en risico’s uitgelegd

Met de terugkeer van de zon en de sterke productie van hernieuwbare energie maken negatieve elektriciteitsprijzen hun comeback in België. Betaald worden om te verbruiken: het klinkt aantrekkelijk. Maar achter die belofte schuilen bij dynamische contracten ook belangrijke beperkingen… en reële risico’s voor sommige gezinnen.

Soms (bijna) gratis elektriciteit

Sinds enkele weken duikt het fenomeen opnieuw op: op bepaalde momenten van de dag wordt elektriciteit negatief geprijsd. Concreet betekent dit dat je als verbruiker betaald kunt worden om elektriciteit te gebruiken op die momenten.

Dit komt door een overproductie van elektriciteit, vooral door zonnepanelen en in mindere mate door windenergie. Wanneer het aanbod de vraag ruim overstijgt, dalen de groothandelsprijzen… tot onder nul.

Let wel: deze prijzen slaan enkel op de “energiecomponent” van je factuur, goed voor ongeveer de helft van het totale bedrag. Netkosten, taksen en andere heffingen blijven gewoon van toepassing, zoals ook Sudinfo benadrukt.

Prijzen die doorheen de dag sterk schommelen

Zogenaamde dynamische contracten laten je rechtstreeks profiteren van deze prijsschommelingen. Het tarief verandert uur per uur, afhankelijk van de markt.

Gevolg: op één dag kan de prijs sterk variëren. Zo kan die ’s avonds oplopen tot meer dan 13 cent/kWh… en rond de middag negatief worden.

Dit systeem brengt wel enkele voorwaarden met zich mee:

• je beschikt over een digitale meter
• je aanvaardt een factuur op basis van variabele prijzen
• je volgt (of anticipeert op) de prijzen dagelijks

Leveranciers publiceren hun tarieven doorgaans de dag vooraf.

Een opportuniteit… maar niet voor iedereen

Op papier lijken deze contracten erg interessant. In de praktijk vragen ze een flinke aanpassing van je verbruik. Goedkoop verbruiken betekent vaak dat je je gewoontes moet verschuiven naar overdag: een wasmachine laten draaien om 13 uur, je elektrische wagen opladen rond de middag, of toestellen programmeren.

Voor veel actieve gezinnen, die overdag niet thuis zijn, is dat moeilijk haalbaar.

Voor wie is dit echt interessant?

Dynamische contracten zijn vooral geschikt voor specifieke profielen, zoals:

• eigenaars van zonnepanelen
• gezinnen met een thuisbatterij
• gebruikers van elektrische voertuigen
• huishoudens met een slim energiebeheersysteem

Met deze oplossingen kun je je verbruik automatiseren en optimaal inspelen op lage prijzen.

Een systeem dat kan misleiden

Belangrijk om te weten: negatieve prijzen komen niet het hele jaar voor.

Ze doen zich vooral voor in de lente en zomer, wanneer de productie van hernieuwbare energie hoog is. In de winter is het vaak omgekeerd: minder zon en wind… en dus hogere prijzen.

Op jaarbasis kunnen sommige dynamische contracten daardoor minder voordelig zijn dan klassieke contracten, zeker voor gezinnen die hun verbruik niet kunnen aanpassen.

Simulaties van leveranciers tonen zelfs aan dat dynamische contracten op bepaalde zonnige dagen duurder kunnen uitvallen dan andere formules.

Moet je ervoor kiezen?

Negatieve elektriciteitsprijzen tonen hoe sterk de energiemarkt in België verandert, met een groeiende afhankelijkheid van hernieuwbare energie.

Maar voor je overstapt, analyseer je best je eigen verbruiksprofiel. Want hoewel deze contracten zeer interessant kunnen zijn voor goed uitgeruste en flexibele gezinnen, zijn ze minder geschikt voor een groot deel van de bevolking.