Oververhitting in huis voorkomen: zo hou je je woning koel zonder airco

Een recente studie van de KU Leuven berekende dat, als het klimaat met 3 °C blijft opwarmen, bijna alle Belgische gezinnen vanaf 2063 te maken kunnen krijgen met oververhitting in woningen. Met een warme periode die tot twee maanden per jaar kan duren en een grote impact op comfort, gezondheid en energieverbruik, is oververhitting dus geen probleem van morgen meer. Het is een uitdaging van vandaag. Hoe zorg je voor een duurzame en toekomstbestendige woning zonder oververhitting? Wij gidsen je door de belangrijkste oplossingen.

Misschien heb je al gehoord van de stappenladder die werd opgesteld door het Nederlandse OSKA (Overleg Standaarden Klimaatadaptatie*). Dat is een netwerk van partners – overheden, instellingen en organisaties – die betrokken zijn bij de ontwikkeling van standaarden en richtlijnen rond klimaatverandering.

OSKA ontwikkelde een stappenplan om een woning af te koelen vóór men overgaat tot actieve koeling (airconditioning), die bewust als laatste redmiddel wordt beschouwd. Want warmte die niet binnenkomt, hoef je ook niet weg te koelen.

Eerst zorgen voor een koele omgeving

De eerste stap bestaat erin om een koele leefomgeving te creëren met water en groen. Wil je dat je woning fris blijft tijdens warme dagen, dan moet je eerst aandacht besteden aan de directe omgeving van je huis. Vegetatie (bomen en planten) en water zorgen indirect voor een aangenamer binnenklimaat.

Een strategisch geplaatste boom biedt de nodige schaduw. Daarnaast onttrekken beplanting en waterpartijen warmte uit de omgeving via verdamping, wat voor een extra verkoelend effect zorgt.

Hou de warmte buiten

Daarna is het belangrijk om de warmte buiten te houden. Omdat warmte vooral via ramen binnendringt, begin je best met te vermijden dat zonnestralen rechtstreeks op het glas vallen en zo de binnentemperatuur verhogen.

RENSON

Hoe doe je dat? Met een boom op de juiste plaats, overstekken of externe zonwering zoals screens, luifels of schuifpanelen voor het raam. Op die manier warmt de ruimte minder snel op.

In de zomer houden gesloten screens de warmte buiten, terwijl je in de winter en tussenseizoenen net volop profiteert van gratis zonnewarmte wanneer je ze opent.

Passief koelen

Blijft de warmte toch binnen hangen? Dan probeer je die eerst te bestrijden met passieve technieken, zoals nachtkoeling via inbraakwerende ventilatieroosters en geïntegreerde insectengaasramen.

Tijdens de nacht “spoelt” koelere buitenlucht de woning op natuurlijke wijze door. Dankzij de thermische massa van het gebouw daalt de binnentemperatuur zo enkele graden voor de volgende dag.

Je kunt ook een geothermische warmtepomp gebruiken om je woning te koelen. Daarbij maakt het systeem gebruik van de koelte uit de bodem om je leefruimtes via vloerverwarming af te koelen.

Hou er wel rekening mee dat de koelcapaciteit van zo’n warmtepomp beperkt blijft. Als je de warmte onvoldoende buitenhoudt, zal het systeem geen wonderen verrichten.

Actief koelen als laatste redmiddel

Pas in laatste instantie kies je voor actieve koeling.

“Bij hittegolven of langdurige warme periodes, zeker wanneer de temperaturen ’s nachts nauwelijks dalen, kan een actief koelsysteem soms toch aangewezen zijn. Een airco of warmtepomp kan dan nuttig zijn, maar enkel als laatste redmiddel om piekmomenten op te vangen”, klinkt het bij Renson, een bedrijf gespecialiseerd in screens, terrasoverkappingen en ventilatiesystemen.

Actieve koeling die niet gevoed wordt door hernieuwbare energie draagt bovendien extra bij aan de klimaatopwarming door bijkomende CO2-uitstoot.

Meer info: www.renson.net