Online een krediet of verzekering afsluiten? Dit verandert vanaf 14 augustus

Belgen die online een krediet, een woonverzekering of een andere financiële dienst afsluiten, genieten binnenkort van een betere bescherming. Vanaf 14 augustus moeten banken, verzekeraars en andere financiële dienstverleners nieuwe regels naleven die consumenten beter moeten informeren en misleidende praktijken moeten tegengaan. Dit verandert er concreet.

Financiële zaken regel je steeds vaker online. Een hypothecair krediet aanvragen, een brandverzekering vergelijken of een schuldsaldoverzekering afsluiten hoeft al lang niet meer via een afspraak op kantoor. Die evolutie gaat voortaan gepaard met een versterking van de rechten van de consument.

Vanaf 14 augustus treedt een nieuwe regelgeving in werking die de bescherming moet verbeteren van iedereen die op afstand een financieel contract afsluit.

De uitleg moet worden afgestemd op jouw situatie

De belangrijkste verandering heeft betrekking op de informatie die je krijgt vóór je een contract ondertekent.

Tot nu toe volstond het meestal dat financiële instellingen standaarddocumentatie bezorgden. Voortaan moeten ze een stap verder gaan en persoonlijke uitleg geven om na te gaan of je het financiële product dat je wilt afsluiten ook echt begrijpt.

Concreet moet de bank of verzekeraar onder meer uitleg geven over:

• hoe het product werkt;
• de totale kostprijs;
• de belangrijkste kenmerken;
• de gevolgen als je het contract niet naleeft.

De financiële dienstverlener moet je ook wijzen op eventuele aanvullende diensten en je helpen beoordelen of het product wel aansluit bij jouw behoeften en financiële situatie.

Voor wie volledig online een hypothecair krediet of een verzekering voor de woning afsluit, moet deze verplichting onaangename verrassingen na de ondertekening helpen voorkomen.

Je kunt vragen om met een echte medewerker te spreken

Nog een belangrijke wijziging: wanneer een bank, verzekeraar of andere financiële instelling een chatbot of een ander geautomatiseerd systeem gebruikt, krijg je het recht om met een menselijke medewerker te spreken.

Zo wil de wetgever vermijden dat belangrijke financiële beslissingen uitsluitend worden genomen op basis van geautomatiseerde gesprekken of informatie die soms moeilijk te interpreteren is.

Voor complexe producten, zoals een woonkrediet of bepaalde verzekeringen, kan dat een belangrijk verschil maken.

"Dark patterns" worden verboden

De nieuwe regels pakken ook de zogenaamde dark patterns aan. Dat zijn technieken die websites gebruiken om bezoekers subtiel te beïnvloeden.

Verboden worden onder meer interfaces die:

• een bepaalde keuze kunstmatig meer in de kijker zetten dan andere opties;
• voortdurend pop-ups tonen om je tot een bepaalde keuze aan te zetten;
• het opzeggen van een contract moeilijker maken dan het afsluiten ervan.

Het doel is dat je vrij een beslissing kunt nemen, zonder beïnvloed te worden door de manier waarop een website is ontworpen.

Herroepingsrecht... maar niet voor alle producten

In de meeste gevallen krijg je een herroepingstermijn van 14 dagen nadat je op afstand een financieel contract hebt afgesloten.

Voor overeenkomsten rond een individueel pensioen wordt die termijn verlengd tot 30 dagen.

Let wel: niet alle financiële producten vallen onder deze regeling. Producten waarvan de waarde rechtstreeks afhangt van de schommelingen op de financiële markten zijn uitgesloten van het herroepingsrecht. Zo wil de wetgever speculatief gedrag voorkomen.

Volgens de banken bestaan er al veel regels

Sectorfederatie Febelfin wijst erop dat banken en verzekeraars vandaag al aan uitgebreide informatie- en consumentenbeschermingsregels moeten voldoen.

Volgens de federatie vult de nieuwe regelgeving het bestaande kader vooral aan en moderniseert ze het, zonder de huidige praktijk ingrijpend te veranderen.

Valse kredietwebsites blijven het grootste risico

Hoewel de nieuwe regels de consumenten beter beschermen, wijzen consumentenorganisaties erop dat het grootste gevaar vandaag nog altijd uitgaat van frauduleuze websites.

Die bieden zogezegd kredieten of beleggingen aan om consumenten op te lichten. Uiteraard houden zulke malafide aanbieders zich niet aan de nieuwe wettelijke verplichtingen.

Controleer daarom altijd of een financiële instelling officieel erkend is voordat je online een krediet of verzekering afsluit. Wees ook extra voorzichtig met aanbiedingen die te mooi lijken om waar te zijn.

Dit moet je onthouden

• Vanaf 14 augustus moeten banken en verzekeraars persoonlijkere uitleg geven voordat je online een financieel product afsluit.
• Je kunt vragen om met een menselijke adviseur te spreken wanneer een chatbot wordt gebruikt.
• Misleidende dark patterns worden verboden.
• Voor de meeste financiële contracten die je online afsluit geldt een herroepingstermijn van 14 dagen, al zijn er enkele uitzonderingen.